Ιερά Μονή Αγίας Τριάδος Σπαρμού Ολύμπου

ICTOPIA ΚΑΙ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ THC MONHC

“Ιερά Σταυροπηγιακή Μονή Αγίας Τριάδος Σπαρμού ‘Ολύμ­που είναι κτισμένη στη νοτιοδυτική πλαγιά του όρους Όλυμπος σέ ύψόμετρο χιλίων (1000) μέτρων. Στοιχεία τά όποια νά μαρτυρούν τό έτος ιδρύ­σεως της Μονής ή τούς κτίτορές της δέν έχουν βρεθεί. Άπό σωζόμενο όμως χειρόγραφο (Βιβλίο Προθέσεως) είναι σίγουρο πώς ή Μονή κατοικείται ήδη άπό τό έτος 1386 μ.Χ.

Άπό τίς αρχές τού 17ου αί. μ.Χ. έως τά μέσα περίπου του 19ου αί. μ.Χ. ή ‘Ιερά Μονή γνωρίζει έξαιρετικά μεγάλη άκμή, μέ άποκορύφωμα τό δεύτερο μισό του 18ου αί. μ.Χ. Ανα­καινίζεται καί αγιογραφείται τό Καθολικό (1633), ολοκληρώνεται καί λαμβάνει τήν τελική του μορφή τό κτιριακό – μοναστηριακό συγκρότημα (1739), κτίζονται καί ιδρύονται μετόχια γιά τίς έξωτερικές άνάγκες της Μονής καί άλλα πολλά.

Στά δύσκολα αύτά χρόνια της Τουρκοκρατίας, σημαντική είναι ή προσφορά της Μονής πρωτίστως στή διατήρηση της Χριστιανικής πί­στεως καί τής Έλληνορθοδόξου πα­ραδόσεως. Μέ τή λειτουργική ζωή καί τίς πατρικές νουθεσίες στηρίζει καί ένδυναμώνει τόν χριστιανικό πλη­θυσμό, δίνοντάς του θάρρος καί έλπίδα στίς δυσκολίες πού περνάει.

‘Επίσης, στό πνευματικό έπίπεδο των γραμμάτων ή ‘Ιερά Μονή έβαλε τή δική της σφραγίδα. Μορφωμένοι ιερομόναχοι διδάσκουν τά έλληνικά γράμματα τόσο στή Μονή όσο καί στά σχολεία πού λειτουργούν στά μεγάλα χωριά τής ευρύτερης περιοχής, όπως Τσαριτσάνη, Λιβάδι, Αμπελάκια, Βελβενδό, Ραψάνη άλλά καί σέ πιό μακρινές σχολές τής Θεσσαλονίκης, Κωνσταντινουπόλεως καί Βιέννης.

Σπουδαιότεροι μεταξύ των μορ­φωμένων ίερομονάχων, οί όποιοι ήταν κάτοχοι Ικανής παιδείας καί διακρί­θηκαν ώς λόγιοι, είναι οί έξης: ό ιερο­μόναχος Γερμανός Κρητικός, γνώστης πέντε γλωσσών, έξοχος μουσικός καί συγγραφέας, ό ονομαστός μαθημα­τικός, διδάσκαλος καί συγγραφέας Ίωνάς Σπαρμιώτης καί οί λόγιοι σχο­λάρχες τής περιφήμου σχολής τής Τσαριτσάνης Γερμανός Σπαρμιώτης καί Δανιήλ έκ Τσαριτσάνης.

Την περίοδο αύτη στη Μονή, χά­ρις στό ένδιαφέρον, τη φιλομάθεια καί τό ζήλο των ένασκουμένων Πα­τέρων, συγκροτείται καί μιά σπουδαία καί άξιόλογη βιβλιοθήκη χειρογράφων καί έντύπων συγγραμμάτων ποικίλης θεματολογίας. Αρκετά άπό αυτά δια­σώζονται σήμερα καί φυλάσσονται μαζί μέ τίς εικόνες καί τά κειμήλια τής Μονής στήν Ί.Μ. Όλυμπιωτίσσης. Παράλληλα λειτουργεί στή Μονή καί βιβλιοδετικό έργαστήριο μέ άξιολογότερους καλλιτέχνες τόν μοναχό Χρύσανθο (μέσα 17ου αί. μ.Χ.) καί τόν ήγούμενο ιερομόναχο Φιλάρετο (μέσα 19ου αί. μ.Χ.).

Τό δυσπρόσιτο τής τοποθεσίας πού ήταν κτισμένη ή Μονή, ή μακρινή άπόσταση άπό τό διοικητικό κέντρο των Τούρκων στήν Έλασσώνα καθώς καί ή φιλοπατρία καί άγωνιστικότητα των Πατέρων, συνέβαλαν καταλυτικά, ώστε νά άποτελέσει ή Μονή προ­πύργιο καί σημείο άναφοράς τών κλεφταρματολών τού ‘Ολύμπου. Ή μεγάλη προσφορά τής Μονής στούς έθνικοαπελευθερωτικούς άγώνες είναι χαρακτηριστική. Φύλαξη άνθρώπων καί πολεμοφοδίων, παροχή τροφίμων καί ρουχισμού, ήθική καί οικονομική στήριξη, είναι άπό τά σημαντικότερα βοηθήματα πού παρείχαν πρόθυμα οί Πατέρες στούς άγωνιζομένους Έλληνες γιά τήν έλευθερία τού τόπου.

Άπό τά μέσα τού 19ου αί. μ.Χ. ή Ιερά Μονή άρχίζει σταδιακά νά πα­ρακμάζει, μέ άποτέλεσμα τή δεύτερη δεκαετία περίπου τού 20οϋ αί. μ.Χ. οί τελευταίοι λιγοστοί καί γηρασμένοι πλέον μοναχοί νά τήν εγκαταλείψουν. Γιά 80 σχεδόν χρόνια ή Μονή παραμένει κλειστή καί, παρά τίς προσπάθειες κάποιων φιλοθέων καί εύσεβών κατοίκων τής περιοχής, μετατρέπεται σέ έναν έγκαταλελειμμένο τόπο.

Τά τελευταία όμως χρόνια, μέ τήν ένθρόνιση στή Μητροπολιτική έδρα τής Έλασσώνος τοϋ Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου κ.κ. Βασιλείου, ή ιστορία τής Μονής παίρνει νέα τροπή. Ό Σεβασμιώτατος κ. Βασίλειος άρχισε μέ γοργούς ρυθμούς τήν άναστήλωση τής Μονής καί έθεσε ώς στόχο τήν έπάνδρωσή της. Πράγματι τό έτος 2000 μ.Χ., μετά άπό πέντε χρόνια έντατικής έργασίας, έγκαθίσταται στή Μονή άνδρική άδελφότητα, γιά νά συνεχίσει καί διατηρήσει τήν ιερά παρακαταθήκη πού άφησαν οί άνά τούς αιώνες Πατέρες αύτής. Άπό τίς σύγχρονες ιστορικές στιγμές της Ιεράς Μονής έξαιρετική θέση κατέχουν οί έξης έπίσημες έπισκέψεις: του Οικουμενικού Πατριάρχου κ.κ. ΒΑΡΘΟΛΟΜΑΙΟΥ (19.09.2009), των Αρχιεπισκόπων Αθηνών κυροϋ Χριστοδούλου (20.06.2004) και κ.κ. Ιερω­νύμου (02.01.2009) καθώς και τού Προέδρου της Ελληνικής Δημοκρα­τίας κ. Καρόλου Παπούλια (06.10. 2007).

Τό κτιριακό συγκρότημα τής Ιεράς Μονής αποτελείται κυρίως άπό ένα πενταγωνικό κτίσμα, έχοντας ώς προεκτάσεις στην ανατολική του πλευρά, δυό πύργους.

Στό μέσον του συγκροτήματος αύτού δεσπόζει έπιβλητικά τό Καθολικό (ιερός ναός). Ό άρχιτεκτονικός ρυθμός του είναι μονόκλιτη ξυλόστεγη Βασιλική άνευ τρούλου καί άκολουθεί τή μοναστηριακή διάταξη μέ Νάρ­θηκα, Λιτή, Κυρίως Ναό καί Ιερό Βήμα. Αποτελεί τό παλαιότερο σω­ζόμενο κτίσμα καί όπως προαναφέρ­θηκε, σύμφωνα μέ τήν έπιγραφή, άνακαινίσθηκε καί αγιογραφήθηκε τό έτος 1633 μ.Χ. Οί όμορφες καί μέ σπάνιες παραστάσεις τοιχογραφίες του διατηρούνται σέ άρκετά καλή κατάσταση. Είναι κρητικής τέχνης καί έχουν φιλοτεχνηθεί άπό τούς άγιογράφους Γεώργιο καί ‘Ιωάννη τόν ιερέα καί πρωτομάστορα. ‘Ενώ τό άριστης τέχνης καί ποιότητος ξυ­λόγλυπτο τέμπλο πού δεσπόζει στό έσωτερικό του είναι κατασκευασμένο τό έτος 1795 μ.Χ.

Τήν ‘Ιερά Μονή κοσμούν, έκτός τού Καθολικού, ή μεγαλόπρεπη πύλη στήν είσοδο τής Μονής, ή φιάλη Αγιασμού στό νότιο τμήμα τής έσωτερικής αύλής, καί τέσσερα περικαλλή ιερά παρεκκλήσια έντός καί έκτός τού μοναστηριακού συγκροτήματος. Έντός τής Μονής βρίσκεται τό ιερό παρεκκλήσιο τού Αγίου ένδοξου Ίερομάρτυρος Χαραλάμπους, μέ τοιχο­γραφίες του έτους 1755 μ.Χ. Έκτός τής Μονής βρίσκονται τό ιερό κοιμητηριακό παρεκκλήσιο τών Αγίων Πάντων μέ τοιχογραφίες τού έτους 1739 μ.Χ., τό ιερό παρεκκλήσιο τής Αγίας Ζώνης τής Ύπεραγίας Θεοτό­κου, πού τό συναντάμε ένα χιλιόμετρο πριν φθάσουμε στή Μονή καί τό ιερό παρεκκλήσιο τού Τιμίου ένδοξου Προφήτου Προδρόμου καί Βαπτιστοΰ Ιωάννου πού είναι κτισμένο σέ πε­ρίβλεπτο τοποθεσία στόν έξωτερικό περίβολο τής Μονής.

Πως θα φτάσεις ως εκεί

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνσή σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *