Η Μονή της Υπαπαντής ιδρύεται στα 1366/67, από τον καθηγούμενο της μονής της Θεοτόκου Δούπιανης Νείλος, που σήμερα είναι ακατοίκητη και ανήκει στη Μονή του Μεγάλου Μετεώρου.
Η μορφή του ιερομονάχου Νείλου διασώζεται στην ΝΔ κόγχη του κυρίως ναού της ‘Υπαπαντής, να δέεται γονυπετής έμπροσθεν της Θεοτόκου, της προστάτιδας όλης της Σκήτης της Δούπιανης, με την επιγραφή:
«Δέησις του δούλου του Θεού Νείλου ιερομονάχου, κτίτωρ και πρώτος της Σκήτεως» (ΟΔ).
Ο ‘πρώτος’ της Σκήτης, εικονίζεται χωρίς φωτοστέφανο, μόνο με μαύρο καλυμμαύχι, επειδή ήταν εν ζωή όταν πραγματοποιήθηκε η ιστόρηση τού σπηλαιώδους ναΐσκου (στα 1366/7).
